26 Mayıs 2014 Pazartesi

VİTAMİNLER

PROJE BAŞLIĞI : Vitaminleri beraber öğrenmeye hazır mısın?
DERS : Fen Bilgisi
SINIF : 5. Sınıf
PROJE BAŞLAMA TARİHİ : 05.05.2014
PROJE BİTİŞ TARİHİ : 20.05.2014
PROJE KONTROL TARİHİ : 08.05.2014
SUNUM TARİHİ : 29.05.2014
PROJENİN AMACI : Bu çalışma sonunda vitaminler konusunu daha ayrıntılı öğreneceksin.
PROJE ÇALIŞMASINA DAVET : Vitaminleri beraber öğrenmeye hazır mısın?

Vitaminler

Organik büzenleyicilerdir.
Vitaminler, hücrenin normal metabolizması için zaruri olan organik besin maddelerindendir. Hayvanlar ve insanlar vitaminlerin çoğunu sentezleye-medikleri için kendisine ait olmayan yerden,dışarıdan hazır olarak alırlar.

Canlıda vitamin azlığı yahut fazlalığı değişik hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur. Vitaminler, metabolik faaliyetlerde görev yapan koenzimlerin büyük bir kısmını meydana getirir. Vitaminler sindirilmeden direkt olarak kana geçerler ve canlılarda enerji verici olarak kullanılmazlar. Genel özellikleri bakımından vitaminler iki grup altında toplanabilir.



a. Suda Eriyen Vitaminler

Suda çözünen vitaminler, B grubu olarak adlandırılanB B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12 vitaminleri ve C vitamininden meydana gelir.

Vücutta depo edilemezler ve fazlası idrarla vücuttan yollanırlar. Bunun için, zaruri olan miktarın, hergün ve taze besinlerle alınması gerekmektedir.

• B1 Vitamini (Thiamln): Vücuda az alındığında, iştahsızlık, dirençsizlik ve kas krampları görülür. Eksikliği daha da fazla olur ise şayet , “beri beri” denen sinir sistemi zayıflaması hastalığı meydana gelir.

Tahılların kabuklarında fazlasıyla B1 vitamini mevcuttur; bu vitamini içeren yiyecekler suda pişirilirken, vitaminin büyük kısmı suya geçer. Onun için; bu su atılmayıp kullanılmalıdır.

• B2 Vitamini (Rlboflavin): Büyüme ve gelişme için zaruri bir vitamindir. Karbonhidrat, protein ve yağlardan enerji elde edilmesinde etkilidir. Demirin, bağırsaklardan vücuda emilimini kolaylaştırır. Birtakım solunum enzimlerinin bünyesine yollanırlar. Yetersizliğinde, deride ve tırnaklarda beyazlıklar, tırnakların kırılması, deri ve ağızda yaralar meydana gelir.

• B3 Vitamini (Nlasin = Nikotlnik Asit): Karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında etkilidir. Eksikliğinde deride yaralar, saçlarda ağarma, dökülme, kepeklenme ve sinir sistemi bozuklukları görülür.

• B5 Vitamini (Pantotenik Asit): Karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasının düzenlenmesinde etkilidir.

Eksikliğinde deride yaralar, saçların renginin değişmesi, sinir sistemi bozuklukları ve saç dökülmesi görülür.

• B6 Vitamini (Pridoksin): Alyuvarlarda, solunum gazlarını taşıyan hemoglobinin sentezi için lüzumludur. Eksikliğinde kan yapımında yetersizlik, sinir sisteminde bozulma, sinirlilik, uykusuzluk ve yorgunluk görülür.

• B7 Vitamini (Biotin): Bu vitamin enzimlerin bünyesine katılır ve koenzim olarak işlerini gerçekleştirir. Karaciğerde, amonyaktan ürenin oluşumasında, yağ asitlerinin ve amino asitlerin kullanılmasında etkilidir.

• Bg Vitamini (Follk Asit): Kemik iliğinde kan hücrelerinin yapımında ve amino asit metabolizmasında görevlidir. Eksikliğinde kansızlık (anemi) ve deride yaralar görülür.



b. Yağda Eriyen Vitaminler

Fazla alındığı zaman karaciğerde depo edilebilen A, D, E ve K vitaminleridir.

• Vitamin A: Bu vitaminin eksikliğinde büyüme ve gelişme yavaşlar. Zira, E vitaminiyle birlikte büyümede etkilidir.

Yetersiz alındığında, merkezi sinir sisteminde bozukluklar meydana gelir. Göz dokularında bozulmalar ve gece körlüğü başlar. Bunun için, A vitamini eksikliği olan kimseler zayıf ışıklı ortamlarda iyi göremezler.

İnsanlar, A vitamini ihtiyaçlarını önemli iki şekilde karşılarlar. Birincisihazır A vitamini durumunda, karaciğer, yumurta sarısı, balık yağı ve tereyağında mevcuttur.

İkincisiprovitamin A (karoten) durumunda, vücuda alındıktan sonra, ince bağırsak ve karaciğerde A vitaminine çevrilir ve karaciğerde depo edilmektedir.

• Vitamin D: Bu vitamin de balık yağı benzeri kimi besinlerle hazır alınabildiği benzeri, provitamin D durumunda alınıp deride D vitaminine dönüştürülebilir. Bilhassa kemiklerin gelişim ve sertleşmesinde etkilidir.

Eksikliğinde, vücutta Ca / P dengesi bozulacağından kemiklerde ve dişlerde yapısal bozukluklar meydana gelir; bu hastalığa raşitizm adı verilmektedir; bu vitaminin eksikliğinde kalsiyum ve fosfor metabolizması bozulur. Kemikleşme ve kemik onarımı yapılamaz.

Vitaminler Konu Anlatım Video




Vitaminler Animasyon

Bu URL'den ulaşabilirsiniz.
https://www.google.com/url?q=http://scratch.mit.edu/projects/12062297/&sa=U&ei=TSzEUtq1I4aetAanroCoBA&ved=0CAYQFjAA&client=internal-uds-cse&usg=AFQjCNEPwG5R8bPMTIAIhcf9ukcS4uV8OQ

Eksikliğinde Görülen Rahatsızlıklar

A Vitamini

Yağ, Peynir, Süt, Karaciğer, Taze Yeşil sebze
Gece körlüğü, kalp ve böbrek hastalıkları, vücut direncinde azalma.

D Vitamini

Yağ, Süt, Yumurta Akı, Karaciğer, Balık Yağı
Kemik hastalıkları (Raşitizm, osteomalasi) dişlerde bozukluklar

E Vitamini

Bitkisel yağlar, tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler
Karaciğer, kalp, damar hastalıkları, kısırlık, büyümede gerileme

K Vitamini

Balık eti, süt, yeşil yapraklı sebzeler
Pıhtılaşmada gecikme, karaciğer safra kesesi hastalıkları

B1 Vitamini

Bira mayası, tahıl kabukları, soya fasulyesi, karaciğer, dalak, böbrek
Sinir sistemi bozuklukları eklemlerde şişmeler, kalp yetmezliği

B2 Vitamini

Bira mayası, tahıllar, yeşil sebzeler, karaciğer, böbrek, et, süt, yumurta
Ciltte beyazlıklar, yaralar, sinir sistemi bozuklukları, kansızlık

B3 Vitamini

Karaciğer, kalp, balık, böbrek, ceviz, fındık, fıstık, baklagiller
Sinirsel bozukluklar, deride yaralar, sindirim sistemi bozuklukları

B5 Vitamini

Tahıllar, karaciğer, böbrek, yağ, kuru sebze, meyve
Deride yaralar saç dökülmesi, saçların renginin değişmesi, sinirsel bozukluklar.

B6 Vitamini

Bira mayası, tahıllar, pirinç, et, süt, baklagiller, yumurta
Sinirsel bozukluklar, Anemi, ciltte yaralar

B7 Vitamini

Yeşil sebzeler, karaciğer, böbrek
Sinirsel bozukluklar, ciltte yaralar

B9 Vitamini

Ispanak ve diğer yeşil sebzeler, karaciğer, böbrek
Deride yaralar, karaciğer ve sinir sistemi bozuklukları

B12 Vitamini

Et, balık, yumurta ve süt ürünleri
Kansızlık, sinir sistemi bozuklukları, yorgunluk, baş ağrısı

C Vitamini

Kuşburnu, kırmızı biber, yeşil yapraklı sebzeler, portakal, limon, patates

Diş eti kanaması, yorgunluk, yaraların geç iyileşmesi, (skorbüt) tembellik, isteksizlik.